هوش مصنوعی (Artificial Intelligence یا AI) به طور ساده به معنای قابلیت یک برنامه کامپیوتری برای انجام کارهایی است که نیاز به هوش انسانی دارد. مانند: تشخیص صحبت، یادگیری، تصمیمگیری و حل مسئله.
- هوش مصنوعی به زبان ساده چیست؟
- چگونه از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟
- کاربرد هوش مصنوعی در زندگی روزمره چیست؟
- آیا هوش مصنوعی خطرناک است؟
- منظور از هوش مصنوعی چیست؟
- هوش مصنوعی چگونه کار میکند؟
- آیا رباتها همان هوش مصنوعی (AI) هستند؟
![تحقیقات علمی در مورد هوش مصنوعی به طور گسترده ای در حال افزایش است](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2024/06/ai-meaning-1.webp)
آیا تا به حال عبارت “هوش مصنوعی” را شنیدهاید اما مطمئن نیستید دقیقاً به چه معناست؟ تصور شما از هوش مصنوعی ممکن است متأثر از داستانهای تخیلی و فیلمهای سینمایی هوش مصنوعی باشد، جایی که AI به صورت رباتهای هوشمند و اغلب تهدید کننده زندگی بشریت به تصویر کشیده شده است. اما در واقعیت این فناوری پیشرفته چیست؟ در این مقاله به مفهوم واقعی هوش مصنوعی و به بررسی کاربردهای عملی آن در دنیای واقعی میپردازیم. همراه ما باشید تا با مفهوم AI و تأثیر آن بر زندگی روزمره بشر به طور عمیقتری آشنا شوید.
هوش مصنوعی چیست؟
خیلی از افراد با شنیدن واژه هوش مصنوعی تصور میکنند، هوش مصنوعی همان رباتهای بی احساسی هستند که قرار است در آینده جای انسانها را بگیرند. مسئول این نوع تفکر به احتمال زیاد فیلم های علمی و تخیلی است اما واقعیت با آنچه که تصور میشود تفاوت دارد. هوش مصنوعی یا AI در واقع تکنولوژی است که به نحوی قابلیت تفکر دارد. البته این قابلیت تفکر با چیزی که ما به عنوان تفکر انسانی میشناسیم تا حد زیادی تفاوت دارد، اما در حقیقت سعی دارد تا از آن تقلید کند.
به شبیه سازی فرآیندهای هوش انسانی توسط برنامههای کامپیوتری، هوش مصنوعی میگویند. همزمان با افزایش هیجان هوش مصنوعی در کشور شاهد این هستیم که شرکتها به دنبال چگونگی استفاده هوش مصنوعی در محصولات و خدمات آنها آن را خود هستند.
![هوش مصنوعی چیست](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/What-is-Artificial-Intelligence.jpg)
امروزه شاید هوش مصنوعی به آن شکلی که تصور میکنیم وجود نداشته باشد اما باز هم بسیاری از کارهایی که روزانه انجام میدهیم، مانند جستجوی اینترنت یا گشت و گذار در صفحات شبکههای اجتماعی و غیره، همه متاثر از هوش مصنوعی است و در حقیقت در این مواقع داریم از آن استفاده میکنیم. انقدر این استفاده نا ملموس است و به آن عادت کردهایم که در آن لحظه حس نمیکنیم که داریم از هوش مصنوعی استفاده میکنیم. دلیل اصلی آن این است که نمیدانیم هوش مصنوعی واقعا چیست و چه کارهایی انجام میدهد. از آنجایی که آینده از آن هوش مصنوعی خواهد بود بهتر است به جای نگران بودن در مورد هوش مصنوعی یاد بگیریم که چه کارهایی را میتوانیم با آن انجام دهیم و اطلاعاتمان را در این زمینه بیشتر کنیم. پس بیایید از ابتدا ببینیم هوش مصنوعی چیست.
زبان برنامه نویسی هوش مصنوعی چیست؟
هوش مصنوعی نیازمند سخت افزار و نرم افزار تخصصی برای نوشتن و آموزش الگوریتمهای یادگیری ماشین است. هیچ زبان برنامه نویسی به طور انحصاری در هوش مصنوعی استفاده نمیشود، اما پایتون (Python)، آر (R)، جاوا (Java)، سی++ (++C) و جولیا (Julia) جزء زبانهای محبوب در بین توسعه دهندگان هوش مصنوعی هستند.
تعریف هوش مصنوعی
هنوز تعریف دقیقی که تمامی دانشمندادن بر روی آن توافق داشته باشند از هوش مصنوعی ارائه نشده ولی اکثر تعریفها را میتوان به شکل زیر دسته بندی کرد.
- مانند انسان فکر میکند
- منطقی فکر میکند
- مانند انسان عمل میکند
- منطقی عمل میکند
دو تعریف اول مربوط به فرآیندهای تفکر و استدلال است، در حالی دو تعریف دیگر با رفتار سر و کار دارند.
تعریف سادهای از هوش مصنوعی
هوش مصنوعی یا artificial intelligence شاخه ای از علوم رایانه است که هدف اصلی آن تولید ماشینهای هوشمندی است که توانایی انجام وظایفی که نیازمند به هوش انسانی است را داشته باشد. هوش مصنوعی در حقیقت نوعی شبیه سازی هوش انسانی برای کامپیوتر است و منظور از هوش مصنوعی در واقع ماشینی است که به گونه ای برنامه نویسی شده که همانند انسان فکر کند و توانایی تقلید از رفتار انسان را داشته باشد. این تعریف می تواند به تمامی ماشین هایی اطلاق شود که بگونهای همانند ذهن انسان عمل میکنند و میتوانند کارهایی مانند حل مسئله و یادگیری داشته باشند.
تفاوت رباتها با هوش مصنوعی در چیست؟
رباتها ممکن است هوش مصنوعی داشته باشند، اما هر رباتی مصداقی از هوش مصنوعی نیست. رباتها میتوانند تنها اجسام مکانیکی باشند که برای انجام وظایف خاصی برنامهریزی شدهاند، در حالی که هوش مصنوعی میتواند در داخل رباتها یا برنامهها وجود داشته باشد.
اهداف هوش مصنوعی
اساس هوش مصنوعی آن است که هوش انسان و طریق کار آن بهگونهای تعریف شود که یک ماشین بتواند آن را به راحتی اجرا کند و وظایفی که بر آن محول میشود را به درستی اجرا کند. هدف هوش مصنوعی در حقیقت بر سه پایه استوار است:
- یادگیری
- استدلال
- درک
هوش مصنوعی (AI) شاخه گسترده ای از علوم رایانه است که مربوط به ساخت ماشین های هوشمند با توانایی انجام وظایفی است که معمولاً به هوش انسان نیاز دارند. هوش مصنوعی یک علم میان رشته ای با چندین رویکرد است ، اما پیشرفت در یادگیری ماشین و یادگیری عمیق باعث ایجاد تغییر الگوی تقریباً در هر بخش از صنعت فناوری می شود.
تاریخچه هوش مصنوعی
تاریخچه هوش مصنوعی به سال های جنگ جهانی دوم بر میگردد. زمانی که نیروهای آلمانی برای رمز نگاری و ارسال ایمن پیام ها از ماشین enigma استفاده می کردند و دانشمند انگلیسی، آلن تورینگ در تلاش برای شکست این کدها برآمد. تورینگ به همراه تیمش ماشین bombe را ساختند که enigma را رمز گشایی می کرد. هر دو ماشین enigma و bombe پایه های یادگیری ماشینی (machine learning) هستند که یکی از شاخه های هوش مصنوعی یا همان Artificial intelligence میباشد. تورینگ ماشینی را هوشمند میدانست که بدون اینکه به انسان حس صحبت با ماشین را بدهد، با او ارتباط برقرار کند و این مسئله پایه علم هوش مصنوعی است یعنی ساخت ماشینی که همانند انسان فکر، تصمیم گیری و عمل کند.
![ماشین انیگما (Enigma)](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/ماشین-انیگما-دستگاهی-برای-رمزگذاری-با-استفاده-از-هوش-مصنوعی.jpg)
رفته رفته با پیشرفت فناوری و سایر سخت افزارهای مورد نیاز برای توسعه هوش مصنوعی، ابزار هوشمند و سرویسهای هوشمندی به بازار عرضه شدند که از هوش مصنوعی در بسیاری از فرآیندهایشان استفاده میکردند. بسیاری از سرویسهای معروفی همانند موتورهای جستجو، ماهوارهها و غیره از هوش مصنوعی استفاده میکردند. با معرفی گوشیهای هوشمند و پس از آن گجتهای هوشمند، هوش مصنوعی گام بلندی را برای ورود به زندگی انسانهای پشت سر گذاشت. از این زمان به بعد هوش مصنوعی برای انسانها جلوه کاربردی تری پیدا کرد و انسانها بیشتر با واژه هوش مصنوعی و کاربردهای آن آشنا شدند.
تفاوت هوش مصنوعی و برنامه نویسی
ما در برنامه نویسی ورودیهای معلوم و مشخص دازیم و با استفاده از دستورات شرطی مانند if و else میتوانیم معادلات را حل کنیم و به نتیجهی دلخواه برسیم ولی مسائلی که با هوش مصنوعی حل میشوند از تنوع ورودی زیادی بهرمند هستند به همین دلیل نمیتوان با برنامه نویسی معمولی تمام جنبهها را پوشش داد مثل یک سیستم تبدیل صدا به متن یا تشخیص چهره که دادههای ورودی آنها بسیار متنوع هستند به همین دلیل مجبور به استفاده از مدلهای هوش مصنوعی برای انجام این کارها هستیم
در مقالهای دیگر به صورت کامل به مهمترین تفاوتهای هوش مصنوعی و برنامه نویسی اشاره کردیم برای خواندن مقاله “تفاوت هوش مصنوعی و برنامه نویسی” بر روی عنوان مقاله کلیک کنید.
شاخه های هوش مصنوعی
هوش مصنوعی یک علم بسیار گسترده و پیچیده است که شاخههای متعددی دارد؛ شاخههای هوش مصنوعی عبارتند از:
- سیستم خبره (Experts Systems)
- رباتیک (Robotics)
- یادگیری ماشین (Machine Learning)
- شبکه عصبی (Neural Network)
- منطق فاری (Fuzzy Logic)
- پردازش زبان طبیعی (Natural Language Processing)
سطوح مختلف هوش مصنوعی
یک سیستم هوش مصنوعی بر اساس آن چه که از دنیای بیرون درک میکند و میتواند به آن پاسخ دهد، دارای سه سطح میباشد. هوش مصنوعی محدود، عمومی و سوپر هوش مصنوعی. در ادامه هر کدام را به تفصیل توضیح میدهیم.
در مقالهای دیگر انواع هوش مصنوعی را معرفی کردیم برای کسب اطلاعات بیشتر به این مقاله مراجعه کنید.
![انواع هوش مصنوعی](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/انواع-هوش-مصنوعی-2.jpg)
هوش مصنوعی محدود (artificial narrow intelligence)
در تاریخچه هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی محدود بسیار زودتر از انواع دیگر هوش مصنوعی پدید آمده است. این روزها نمونه های هوش مصنوعی محدود زیاد است. برای مثال رایانههایی که در بازی های پیچیدهای مانند شطرنج ، تصمیم گیری هوشمندانه در زمینه تجارت و انواع دیگر کارهای مهم توانستهاند بهتر از انسان عمل کنند نمونههایی از هوش مصنوعی محدود هستند. زمانی که در مورد هوش مصنوعی محدود صحببت میکنیم منظورمان سیستمهای هوشمندی است که در انجام دادن یک وظیفه (task) به خصوص بهتر از انسان عمل میکنند. برای مثال سیستم هوشمندی که میتواند به صورت خودکار گفتار را به نوشتار تبدیل کند یا سیستمهای تشخیص چهره که قادرند هویت یک فرد را حتی در شلوغی و سیل عظیمی از جمعیت تشخیص دهند. اگر بخواهیم برخی از کاربردهای هوش مصنوعی محدود را مثال بزنیم، عبارتند از:
- اتومبیل های خودران که به کمک هوش مصنوعی یاد میگیرند که چگونه رانندگی کنند.
- سیستمهای پردازش تصویر و تشخیص چهره که میتوانند کارهای بسیاری را انجام دهند و عملیات تشخیص هویت افراد را انجام دهند.
- سیستمهای هوش مصنوعی که به انجام فرآیندهای مالی در بانکها و سایر کسب و کارهای مالی کمک میکند.
- دستیارهای هوشمند که بر اساس نیازهایتان به شما کمک میکنند و حتی پروازها و هتل هایتان را از قبل رزرو میکنند.
- و غیره
هوش مصنوعی عمومی (Artificial General Intelligence)
منظور از هوش مصنوعی عمومی ماشینی است که میتواند دنیای اطراف خود را همانند یک انسان درک کند و دارای ظرفیت و گنجایش مشابه برای انجام فعالیتها و وظایفی است که یک انسان به طور معمول آنها را انجام میدهد. در حال حاضر هوش مصنوعی عمومی وجود ندارد اما رد پای آن را میتوانیم در داستان های دارای ژانر عملی-تخیلی مشاهده کنیم. از نظر تئوری یک هوش مصنوعی عمومی میتواند هم سطح انسان فعالیت کند و یا حتی در زمینههایی مانند حافظه و غیره از او بهتر عمل کند.
![هوش مصنوعی عمومی](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/هوش-مصنوعی-عمومی-چیست.jpg)
با این سطح از آگاهی و دانش یک ماشین میتواند تمام کارهایی که زمانی بر انسان محول میشد را بدون نیاز به وجود انسان انجام دهد و با گذشت زمان بیشتر ماشینهای دارای هوش مصنوعی عمومی میتوانند در بسیاری از زمینهها جای انسان را پر کنند. خاتمه دادن به نیاز حضور نیروی انسانی در بسیاری از کارها و استفاده از تکنولوژی هوش مصنوعی عمومی یا کامل میتواند مانند هر تکنولوژی دیگری هر دو جنبه مثبت و منفی در زندگی اجتماعی و فردی انسانها داشته باشد. اما با همهی اینها وجود آن بسیار مفید و در عین حال اجتناب ناپذیر خواهد بود. به کمک هوش مصنوعی عمومی که دارای تواناییها و ظرفیتهای زیادی برای کمک به بشریت میباشد، بسیاری از مشکلاتی انسان امروزی با آن سر و کله میزند، همانند تغییرات شدید آب و هوایی، حل خواهد شد.
سیستمهای هوش مصنوعی عمومی میتواند از کارهای عادی تا کارهای بسیار مهم و خطیر را به بهترین شکل انجام دهند. در سطح عمومی آنها میتوانند کارهایی مثل رانندگی، دستیار شخصی هوشمند با توانایی درک همهی نیازهای کاربر، یک دستیار پزشک و یا سیستم تشخیص بیماری و غیره باشد. در سطوح بالا این سیستمها میتوانند کارهایی را انجام دهند که به زندگی و امنیت و جان انسانها بستگی دارد و میتوانند به خوبی از پس چنین کارهایی بر بیایند.
سوپر هوش مصنوعی(Artificial Super Intelligence)
سوپر هوش مصنوعی در واقع عبارتی است که برای هوش مصنوعی استفاده میشود که سطح هوش و درک انسانی را پشت سر گذاشته و به نوعی دارای هوش فرا بشری خواهد شد. تا به حال هنوز هیچ جامعهای نتوانسته به سوپر هوش مصنوعی دست پیدا کند. در حقیقت رسیدن یا نرسیدن و یا حتی زمان رسیدن به آن در حالهای از ابهام میباشد. هم چنین این مسئله که چنین هوش مصنوعی چه کارهایی انجام میدهد و یا این مسئله که آیا قرار است تهدیدی برای بشر باشد یا فرصتی برای او، هم مبهم است و بسیاری از صاحب نظران نظرات بسیار متفاوتی را در این مورد دارد وبحثی داغ بین صاحبان غولهای تکنولوژی میباشد. برای رسدن به این سطح از هوش مصنوعی، یک سیستم هوشمند باید تست تورینگ را پشت سر گذاشته باشد و هیچ ماشینی تا به حال به سطحی از درک و شعور و وسعت دانش یک انسان بالغ نرسیده است که از این تست سر بلند بیرون آمده باشد.
تفاوت هوش مصنوعی محدود و عمومی و سوپر هوش مصنوعی در چیست؟
هوش مصنوعی محدود (ضعیف) جایی است که ما در حال حاضر در آن قرار داریم و هوش مصنوعی عمومی آینده ای است که میخواهیم به آن برویم و سوپر هوش مصنوعی آیندهای است که برای هوش مصنوعی میبینیم که حاصل تکامل و هوشمند شدن هوش مصنوعی است.
هوش مصنوعی محدود به این معنا است که در آن سیستم هوش مصنوعی میزان خاصی از هوش را در یک زمینه خاص به کار ببرد. در حقیقت این سیستم هنوز یک کامپیوتر است اما یک کامپیوتری که در برخی از زمینهها هوشمندتر از انسان عمل میکند.
معنای هوش مصنوعی عمومی بسیار پیچیدهتر است. این واژه به سیستمی اطلاق می شود که میتوانند همانند یک انسان هر کاری را بکه به او محول میشود را انجام دهد. ایده آل هوش مصنوعی عمومی آن است که بتواند به درک تجربی و شناخت کلی از محیط هایی که در آن قرار میگیرد داشته باشد و هم چنین بتواند دادهها و اطلاعاتی که به او داده میشود را با سرعتی چند برابر انسان پردازش نماید. از این رو میتوانیم بگوییم که سیستمهای هوش مصنوعی عمومی در بعد دانش ، توانایی شناختی و سرعت پردازش از انسانها قویتر عمل خواهند کرد نکته مهم این است که این سیستم زاده مغز و علم بشر است.
سوپر هوش مصنوعی همان طور که گفته شد زمانی است که هوش مصنوعی به فراتر از تواناییهای انسان دست خواهد یافت. این سیستم میتواند دارای قدرتهایی باشد که یک انسان از داشتن آن نحروم است. رسیدن به این سیستم در اثر تکامل یافتن هوش مصنوعی عمومی اتفاق خواهد افتاد و ساخت آن هم میتواند به دست بشر باشد و یا اینکه میتواند به دست سیتستمهای هوشمندی باشد که به تکامل دست یافتهاند.
هوش مصنوعی چگونه آموزش میبیند؟
امروزه سیستمهای هوش مصنوعی به کمک یادگیری ماشین و یادگیری عمیق هوشمند میشوند و میتوانند یاد بیرند و آموزش ببینند. در ادامه هر کدام را معرفی میکنیم.
یادگیری ماشین
یادگیری ماشین (Machine Learning) یکی از زیر مجموعه های هوش مصنوعی است که به سیستم ها این امکان را می دهد تا به صورت خودکار یادگیری و پیشرفت داشته باشند بدون اینکه نیاز باید تا یک برنامه نویسی مخصوص به آن یادگیری خاص را انجام داد. تمرکز اصلی یادگیری ماشینی بر توسعه برنامههایی است که بتوانند با دسترسی به دادهها، به طور خودکار از آنها برای یادگیری خود سیستم استفاده کنند.
در یادگیری ماشین فرآیند یادگیری با مشاهدات یا داده ها آغاز می شود و سیستم از مثال ها، تجارب مستقیم و یا دستور العمل ها و.. استفاده میکند تا به یک الگو مشخص برسد و بر اساس آن الگو شروع به تصمیم گیری و حل مسئله کند. هدف اصلی یادگیری ماشین آن است که به کامپیوتر اجازه بدهیم که بدون دخالت و کمک انسان به طور اتوماتیک یادگیری داشته باشند و بتواند بر اساس مشاهدات و دادهها رفتار خود را تنیم کند.
الگوریتم های بسیار مختلفی برای یادگیری ماشین وجود دارد و هر روزه صدها الگوریتم جدید نیز در این زمینه تولید میشوند. به طور معمول این الگوریتمها به وسیله سبک یادگیری (learning style) (مانند یادگیری نظارت شده، یادگیری بدون نظارت، یادگیری نیمه نظارت) و یا با توجه به شباهتشان در فرم و عملکرد ( مانند طبقه بندی، برگشت، درخت تصمیم گیری، دسته کردن، یادگیری عمیق و…) گروه بندی می شوند. صرف نظر از هر دو گروهبندی، تمام الگوریتم های یادگیری ماشین معمولا در زمینههای زیر فعالیت میکنند:
- نمایش: مجموعه ای از طبقه بندی کننده ها یا زبانی که کامیوتر آن را می فهمد.
- ارزشیابی: همچنین معروف به عملکرد هدف/نمره دهی.
- بهینه سازی: روش جست و جو؛ اغلب طبقه بندی کننده ای با بالاترین امتیاز.
هدف اساسی الگوریتمهای یادگیری ماشین تفسیر موفقیت آمیز دادهها و تعمیم یادگیریها به فراتر از نمونههای آموزش داده شده است.
یادگیری عمیق
یادگیری عمیق نوعی از یادگیری ماشین و هوش مصنوعی است که در واقع از روشی که ذهن انسان برای یادگیری موضوع خاصی به کار میگیرد، تقلید میکند. این نوع از یادگیری یکی از عناصر مهم در علم داده میباشد که شامل آمار و مدل سازی پیش بینی است. یادگیری عمیق برای دانشمندان داده که وظیفه جمع آوری ، تجزیه و تحلیل و تفسیر مقادیر زیادی از داده ها را دارند، بسیار کاربردی است و روند تحلیل و تفسیر دادهها را سریعتر و آسان تر می کند.
به نوعی می توان گفت یادگیری عمیق در واقع همان یادگیری ماشین است به گونه ای که در سطح کارهای پیچیده، نمایش یا انتزاع، عمل یادگیری را برای یک سیستم هوش مصنوعی انجام میدهد و به این صورت ماشین درک بهتری از واقعیت های وجودی پیدا میکند و می تواند الگوهای مختلف را شناسایی کند. در ساده ترین سطح، یادگیری عمیق را می توان راهی برای خودکار سازی تجزیه و تحلیل پیش بینیها دانست.
برای شناسایی نحوه کار کرد یادگیری عمیق باید با شبکههای عصبی آشنا باشید. این نوع از یادگیری در واقع همانند یادگیری به وسیله شبکههای عصبی هستند که دارای لایه پنهان زیادی میباشند و هر چقدر در این لایه ها جلو تر بروید به مدل های پیچیدهتر و کاملتری میرسید.
دسته بندی سیستمهای هوش مصنوعی
آرنت هینتز، استادیار زیست شناسی تلفیقی و علوم کامپیوتر دانشگاه ایالتی میشیگان، هوش مصنوعی را به چهار دسته کلی تقسیم بندی می کند. این دسته بندی شامل سیستم هایی که امروزه وجود دارند تا سیستم های احساسی که هنوز وجود ندارند را در بر میگیرد. این دسته ها به شرح زیر هستند:
![سیستم های هوش مصنوعی](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/انواع-سیستم-های-هوش-مصنوعی.jpg)
نوع اول: ماشین های انفعالی
نمونه این دسته deep blue است که یک برنامه شطرنج بود که در دهه 1990 توانست گری کاسپاروف، قهرمان شطرنج جهان را شکست دهد. deep blue می توانست مهره های روی هر خانه شطرنج را شناسایی کند و حرکت های پیش رو را پیش بینی کند. مشکل برنامه آن بود که نمی توانست تجربه های قبلی خود را به یاد بسپارد و از آن برای حرکت های آینده اش استفاده کند. این برنامه هربار تمام حرکت های استراتژیک ممکن خود و رقیب را بررسی و آنالیز می کرد و بهترین آن ها را انتخاب می کرد. این نوع از هوش مصنوعی و برنامه های این چنینی برای هدف های محدودی قابل استفاده هستند و نمی توانند به راحتی در موقعیت های دیگری کاربرد داشته باشند.
نوع دوم: حافظه محدود
این سیستم هوش مصنوعی برعکس قبلی می تواند از تجارب گذشته برای تصمیمات آینده اش استفاده کند. برخی از کارکرد های تصمیم گیری در ماشین های خود ران از این نوع طراحی هستند. این نوع ماشین ها از مشاهداتشان برای تصمیماتی که در آینده ای نه چندان دور می خواهند بگیرند استفاده می کنند. مثلا اینکه لاینی که در آن در حال رانندگی هستند را عوض کنند. البته این نوع مشاهدات و تجربیات به صورت همیشگی ذخیره نمی شوند.
نوع سوم: تئوری ذهن
این نوع از هوش مصنوعی هنوز وجود ندارد اما اساس این عبارت روانشناختی به تمامی اعتقادات و دانش ها، آرزوها و آمال و نیت هر فرد بر می گردد و تاثیری که هر کدام از آن ها بر تصمیم گیری یک فرد دارد. این هوش مصنوعی قادر به درک و آنالیز این نوع از تصمیم گیری ها می باشد.
نوع چهارم: خود آگاهی
در این دسته سیستم هوش مصنوعی آگاهی از خود و هوشیاری وجود دارد. ماشین های دارای خود آگاهی می توانند بفهمند که در چه سطح و حالتی هستند و می توانند از اطلاعاتی که بدست می آورند احساسات دیگران را نتیجه گیری کنند. البته این نوع از هوش مصنوعی نیز همانند مورد سوم هنوز وجود ندارد.
آیا رباتیک همان هوش مصنوعی است؟
رباتیک در حقیقت حوزه ای از علم و تکنولوژی است که با ربات ها سر و کار دارد و به طور کلی میتوان گفت رباتها ماشینهایی هستند که برای انجام یک سری کارها به صورت اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک، از قبل برنامه ریزی شدهاند. رباتیک علمی است که با طراحی، ساخت و برنامه نویسی انواع رباتها سر و کار دارد و تنها بخش کوچکی از زیر مجموعه آن است که به هوش مصنوعی مربوط می شود و با آن ادغام شده و تشکیل ربات های دارای هوش مصنوعی را می دهد. هوش مصنوعی نیز زیر مجموعهای از علوم کامپیوتر است که به تولید برنامههایی میپردازد که وظایفی که نیاز به هوش انسانی دارد را انجام دهند. الگوریتم های هوش مصنوعی دارای یادگیری، درک، حل مسئله، درک زبان طبیعی و یا استدلال منطقی می باشند.
از هوش مصنوعی در دنیا کاربردهای متنوع و فراوانی دارد و این تکنولوژی در زمینههای مختلفی برای اتوماتیک کردن و یا هوشمند کردن فرآیندها استفاده میشود. برای مثال موتور جستجوگر گوگل از هوش مصنوعی در جستجو ایش استفاده میکند تا بهترین و نزدیکترین نتیجه به آن چه که کاربر میخواهد را پیدا کند. الگوریتمهای هوش مصنوعی تنها به منظور کنترل رباتها ساخته نشدهاند. در واقع زمانی که از هوش مصنوعی برای کنترل یک ربات استفاده میکنیم، در حقیقت این هوش مصنوعی تنها یک بخشی از سیستم رباتیکی بزرگتری است که این سیستم بزرگتر خود شامل سنسورها، فعال کنندهها و برنامه نویسیهایی است که هوش مصنوعی در آن دخیل نمیباشد. هوش مصنوعی و رباتیک دو علم کاملا جدا از هم هستند و اصلا به یکدیگر شباهتی ندارند و تنها در برخی از بخشها به منظور هوشمند شدن رباتها از هوش مصنوعی استفاده میشود.
در مقالهای دیگر به موضوع “تفاوت هوش مصنوعی با رباتیک” پرداختهایم برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه رباتیک و هوش مصنوعی چه تفاوتی با یکدیگر دارند این مقاله را مطالعه کنید.
کاربرد هوش مصنوعی در کسب و کارهای مختلف
![کاربردهای هوش مصنوعی](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/کاربردهای-هوش-مصنوعی-چیست.jpg)
از این علم می توان در کسب و کارهای مختلف استفاده کرد و در هر کسب و کاری منفعت های بسیاری را به همراه خواهد داشت. در ادامه به چند نمونه از این کاربرد ها در هر حوزه می پردازیم:
هوش مصنوعی در حوزه سلامت
مهم ترین نکته در این حوزه بهبود نتایج بیماران و در عین حال کاهش هزینه است. شرکت های فعال در حوزه سلامت می خواهند با استفاده از یادگیری ماشین، روند تشخیص و درمان را بهتر و سریعتر انجام دهند. یکی از شناخته شده ترین فناوری ها در این زمینه سیستم IBM Watson است. این سیستم زبان طبیعی را درک می کند و قادر به پاسخگویی به سوالاتی که از آن پرسیده می شود است. این سیستم تمام اطلاعات مربوط به بیمار از منابع موجود را استخراج می کند تا یک فرضیه ایجاد کند و پس از اطمینان آن را ارائه می دهد. سایر برنامه هایی که هوش مصنوعی دارند مانند چت بات ها، می توانند به بیماران برای برنامه ریزی قرار ملاقات، پاسخ به پرسش ها، صدور صورت حساب کمک کنند و یا به صورت یک دستیار سلامت مجازی به فرد بازخوردهای پزشکی ارائه دهد.
هوش مصنوعی در حوزه کسب و کار
برای کارها و فرآیندهای بسیار تکراری که در هر کسب و کار توسط انسان ها انجام می شود، می توان از فرآیندهای اتوماسیون رباتیک استفاده کرد. الگوریتم های یادگیری ماشین می توانند با analytics و CRM ادغام شوند تا با کشف اطلاعات لازم، بهتر به مشتریان خدمت کنند. از چت بات ها نیز می توان برای ارائه خدمات فوری به مشتریان در وب سایت نیز استفاده کرد.
هوش مصنوعی در حوزه آموزش و پرورش
هوش مصنوعی در این حوزه می تواند به خودکار شدن نمره دهی و درجه بندی دانش آموزان کمک کند و به معلمان زمان بیشتری بدهد. هوش مصنوعی می تواند دانش آموزان را ارزیابی کند و با نیازهای آن ها سازگار باشد و با هر فرد متناسب با سرعت او کار کند. سیستم های مربی هوش مصنوعی می توانند پشتیبانی بیشتری به دانش آموزان ارائه دهند و اطمینان حاصل کنند که روند آموزش آن ها در راه درستی قرار دارد. Artificial intelligence می تواند نحوه یادگیری و مکان یادگیری دانش آموزان را تغییر دهد و حتی برخی از معلمان او را عوض کند.
هوش مصنوعی در حوزه اقتصاد
سیستم های هوش مصنوعی در برنامه های مالی شخصی، مانند Mint یا Turbo Tax، می توانند اطلاعات مالی شخصی هر فرد را جمع آوری کنند و به آن ها مشاوره مالی دهند. از برنامه های دیگر مانند IBM Watson حتی در روند خرید خانه نیز می توان استفاده کرد. امروزه نرم افزارها در وال استریت بخش عظیمی از معاملات را انجام می دهند.
هوش مصنوعی در حوزه قانون و قضا
روند کشف اسناد و مدارک غالبا برای انسان ها بسیار سخت است. اتوماسیون و هوش مصنوعی می تواند به این فرآیند کمک کرده و کارآمدتر از زمان استفاده کند. استارتاپ ها در حال ساخت دستیارهای رایانه ای هستند که پرسش و پاسخ ها را غربال می کند و می توانند با بررسی و طبقه بندی و یک بانک اطلاعاتی ، سؤالات برنامه ریزی شده در زمینه هستی شناسی را پاسخ دهد.
![هوش مصنوعی قضایی](https://amerandish.com/wp-content/uploads/2019/10/هوش-مصنوعی-در-سیستمهای-قضایی.jpg)
هوش مصنوعی در حوزه تولید
این زمینه ای است که ربات ها هرچه تمام تر می توانند کار را به گردش دربیاورند. ربات های صنعتی می توانند تک تک وظایف محول شده را به طور کامل انجام دهند و جدا از کارکنان انسانی فعالیت کنند.
هوش مصنوعی در برقراری امنیت
از هوش مصنوعی و تکنولوژی پردازش تصویر در برقراری امنیت، ردیابی مجرمان، پیدا کردن هویت خلافکاران و… استفاده میشود. این سیستمها قادرند با استفاده از هوش مصنوعی چهره افراد مختلف، موجودیت اشیاء و … را تشخیص دهند و هنگام مشاهده انجام تخلفات یا عملی مجرمانه آن را تشخیص داده و به نهاد مربوطه هشدار دهد.
هوش مصنوعی و تفسیر دادهها
کلان داده یا بیگ دیتا (Big Data) عبارتی است که برای توصیف مقادیر بزرگی از داده (اعم از داده های ساختار یافته و بدون ساختار) استفاده میشود. از کلان داده ها میتوان برای استخراج اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیریهای مهم و حیاتی استفاده کرد و حرکات استراتژیک و حساس را با دقت بیشتری اجرا نمود. یک دانشمند داده به کمک کلان دادهها نه تنها قادر به تجزیه و تحلیل نیازهای افراد میباشد بلکه از قوانین حاکم بر بازارها و روندهای مختلف نیز اطلاع مییابد. تحلیل مقادیر زیادی داده، بدون هیچ گونه سیستم هوشمند و تنها به وسیله انسان امکان پذیر نیست. زیرا هم حجم داده بسیار گسترده است و هم هر روز بر میزان این حجم افزوده میشود. بنابراین مشخص است که با استفاده از هوش مصنوعی در تفسیر کلان دادهها است که به بسیاری از مفاهیم جدید میرسیم که نتیجهاش قابلیت متحول کردن بخش عظیمی از جامعه و زندگی انسانها را دارد.
چالشهای هوش مصنوعی
به کارگیری هوش مصنوعی نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای پیشرفته با چالشهای متعددی مواجه است. چالش عمده ای که کسب و کارها در به کارگیری هوش مصنوعی با آن سر و کار دارند مربوط به افراد و نیروی انسانی، دادهها و اطلاعات مورد نیاز و یا ترجیحات و ترازهای تجاری می باشد. در ادامه هر کدام از این چالشها را به طور مختصر بررسی میکنیم.
چالشهای مربوط با دادهها و اطلاعات
مشکل مربوط به داده ها احتمالا یکی از مسائلی است اکثر شرکت ها با آن درگیر خواهند بود. هر سیستم هوش مصنوعی به اندازه دادههایی که به آن داده میشود عملکرد خوبی خواهد داشتدر حقیقت داده عنصر اصلی مورد نیاز تمام راه حلهایی است که هوش مصنوعی قرار است پیش روی یک کسب و کار قرار دهد. برخی از مشکلات مربوط به داده و جمع آوری آن عبارتند از:
- چگونگی کیفیت و کمیت داده ها
- برچسب داده ها
- قابل فهم و شرح بودن
- Case-specific بودن فرآیند آموزش
- جانب داری
- مقابله با خطاهای مدل ها
چالشهای مربوط به افراد و نیروهای انسانی
دو مشکل عمده در رابطه با افراد برای به کارگیری هوش مصنوعی وجود دارد و این دو مشکل یکی نبود درکی از هوش مصنوعی در بین افراد غیر متخصص و کارمندان یک شرکت است و دیگری کمبود متخصصان هوش مصنوعی در حوزه هر کسب و کار می باشد. به کارگیری هوش مصنوعی در یک کسب و کار تا حد زیادی نیاز به مدیریتی آشنا با هوش مصنوعی و درک آن تکنولوژی دارد. متاسفانه هنوز بسیاری از افراد به هوش مصنوعی به صورت یک افسانه نگاه میکنند و انتظارات غیر علمی و تا حدی تخیلی از آن دارند و نمیدانند که هوش مصنوعی چه تحولی را میتواند در کسب و کار آنها ایجاد کند.
چالشهای درون سازمانی و سیاستهای درونی هر کسب و کار
در هر کسب و کارو سازمانی برای به کارگیری هوش مصنوعی چند مشکل عمده وجود دارد که ناشی از سیاستهای داخلی سازمان و تصمیمات درون سازمانی است. این چالشها عبارتند از:
- کمبود ترازهای بیزینسی
- دشواری در ارزیابی
- چالش های ادغام کسب و کار و هوش مصنوعی با یکدیگر
- مسائل حقوقی
برای مطالعه مطالب بیشتر در زمینه هوش مصنوعی و کاربردهای آن به بلاگ عامر اندیش مراجعه کنید.
هوش مصنوعی یا artificial intelligence شاخه ای از علوم رایانه است که هدف اصلیاش آن است که ماشینهای هوشمندی تولید کند که توانایی انجام وظایفی که نیازمند به هوش انسانی است را داشته باشد. هوش مصنوعی در حقیقت نوعی شبیه سازی هوش انسانی برای کامپیوتر است و منظور از هوش مصنوعی در واقع ماشینی است که به گونه ای برنامه نویسی شده که همانند انسان فکر کند و توانایی تقلید از رفتار انسان را داشته باشد.
1. ماشین های انفعالی مثل حریف کامپیوتری در بازی شطرنج 2. حافظه محدود مثل اتومبیل خودران 3. تئوری ذهن مثل قابلیت درک احساسات انسانی 4.خود آگاهی به معنی توانایی خودکار بهبود عملکرد خود
1. یادگیری ماشین به معنی قابلیت آموزش به یک ماشین است 2. یادگیری عمیق به معنی شبیهسازی کردن شبکههای عصبی مغز انسان است
1. آموزش و پرورش کمک به خودکار شدن نمره دهی و درجه بندی دانش آموزان 2. برقراری امنیت با کمک پردازش تصویر میتواند به ردیابی مجرمان و پیدا کردن هویت خلافکاران کمک کند 3. تفسیر دادهها و استخراج اطلاعات مورد نیاز از داده های ساختار یافته و بدون ساختار 4. سلامت کمک به روند تشخیص و درمان
هوش مصنوعی و رباتیک دو علم کاملا جدا از هم هستند و اصلا به یکدیگر شباهتی ندارند و تنها در برخی از بخشها به منظور هوشمند شدن رباتها از هوش مصنوعی استفاده میشود.
121 پاسخ
بحث جالب و قابل تاملی بود.سپاس فراوان
ممنون از سایت و مقاله روشن فکرتون
عالی بود
سپاس فراوان ،🌺🌹
خیلیممنونازروشنگریتون(عالی)
سایت خوب با مقالاتی بسیار بی نظیری دارین
ممنون از مقاله خوبتون
سلام واقعا مقاله بسیار خوب وقابل درکی هست
ممنون از شما
باسلام
تشکر از بیان مطالب
هوش و ادراک نیاز به فضای مجرد و فوق مادی دارد و تا ادراک کلی نباشد نمیتوان به آن اطلاق هوش کرد.
لذا تمام فعل و انفعالات در عالم ماده مربوط به روح حاکم بر کل عالم است .
نکته ای که هست دانشمندان علوم تجربی بر اساس شناخت آثار خارجی ذرات عالم فقط یاد گرفتند که مثلاً اگر فلان ذره با فلان ذره دیگر اگر در چنین شرایطی قرار بگیرد نتیجه این میشود که خود این کار هم نیاز به زحمت زیادو تلاش پی گیر دارد .ولی به این نکته پی نبرده اند و یا پی برده و از روی غرور و عناد وووو اعلام نمیکنند.
ونکته این است:
ادراک مربوط به مجردات است مطلقا
اصلا ما علمی بنام علم مادی نداریم لذا تمام آثار مربوط به روح حاکم بر عالم طبیعت است
نه مربوط به ماده و طبیعت ..
پس اینهمه کارهایی که در عالم ماده بعنوان هوش مصنوعی مطرح شده و تجربه شده ، را باید رد کرد ؟
نه مردود نیست بلکه استناد فهم و هوش به عالم مادی، مجازی است نه حقیقی
دانشمندان در علوم تجربی فقط یاد گرفتن اگر در عالم عناصر و ذرات و در کل عالم طبیعت فلان دخل و تصرفی کنید ،فلان نتیجه حاصل است و نفهمیدن که این آثار مربوط به هوش و ادراک عالم مثال و ما فوق این عالم است ،و عالم ماده فقط محل بروز آثار و تاثیر عالم مافوق است.
مثلاً با دیدن ترشی و ادراک نفس آثار این ادراک بصورت آب دهان و آثار دیگر در بدن مادی ظاهر میگردد و گاهی با ادراک و تصور مناظر خیالی مثلاً در خواب و یا حتی در بیداری
بر بدن تأثیراتی حاصل میشود ، و عالم طبیعت و مافوق آن در هم تاثیر و تاثر دارند
البته این مطلب نیاز به مقدمه ای دارد که اول باید برای ما حل بشود تا این مطلب که عرض شد نیز به اثبات برسد .
مقدمه این است :
علم و ادراک مطلقا مجرد و از عالم مجردات است.
عامل حدود ۳۰ دلیل بر اثبات تجرد نفس و تجرد علم و اتحاد علم و عالم و معلوم بیان کرده اند
هوش مصنوعی در کنار فوایدی که داره متاسفانه هنوز از راه نرسیده دارن به وسیله هوش مصنوعی سوء اسنفاده می کنند چطور می خوان از هوش مصنوعی برای کنترل سلاحهای نظامی استفاده کنند، از همین الان باید به فکر باشند نه اینکه یه عده قربانی باشند وبعد به فکر باشند حداقل ازمایش کنند خطراتش رو بسنجن ، قانون بگذارند ایمن سازی کنند
كشورهاي پرجمعيت يعني كشورهايي كه (((زنهايشان بالاي سه فرزند زادآوري ميكنند))) باعث و باني اينهمه گراني و نابساماني اقتصادي در دنيا هستند و متاسفانه متاسفانه اكثر دولتها به هر دليل احمقانه اي ملتهايشان را از هر زن (((به زادآوري بيش از سه فرزند))) تشويق ميكنند و به اين نابسامانيها دامن ميزنند. وقتي جمعيت دنيا بر اثر (((زادآوري بالاي سه فرزند از هر زن))) فوران كند متناسب با اين فوران جمعيت تكنولوژيهايي ظهور ميكنند تا نيازهاي اين جمعيت افسارگسيخته را به دست بگيرند كه حال مشخص نيست اين تكنولوژيها به نفع اقتصاد دنيا عمل ميكنند يا به ضرر آن، يعني جلوي رشد افسارگسيخته جمعيت را ميگيرند يا بلعكس.
این چه طرز صحبته ” زنهایشان بالای سه فرزند زاداوری میکنند” چار تا کلمه قلمبه اوردی فاز پروفسوری گرفتی.
دوستان عزیز من خودم تو دانشگاه خوندم
چیزی نیس جز ی مشت دستورهای شرطی ک تو هر زبان برنامه نویسی هست ی کم پررنگش کردن ک از قدیم هم بوده زمانی ک ما بچه بودیم میگفتن کامپیوتر این طور و اون طور و یا ادم فصایی این طور و اون طور ک هیچ خبری ام نبود اینم مث کرونا شلوعش کردن
سپاسگزارم ، خیلی موضوع را واضح توضیح دادید
اولا باید به خالق علم خداوند یکتا تعظیم کرد دوما اگر سیاستمدار استثمار گر از هوش مصنوعی برای تحمیق افراد نادان سوء استفاده ابزاری کرد دیگه نمیشه فقط تعظیم کرد بلکه باید سواری بهش بدی همزمان هم توسری خورد
سلام دوستان
اگر انسانها به همین شکل دنیار را اداره کنند هوش مصنوعی نیز به همان شکل جای انسان را جهت اداره دنیا خواهد گرفت. اما با وضعیت کنونی که دنیا پر از آشوب و کی اس داره میشه دیتا هایی که هوش مصنوعی به خود خواهد گرفت در جهت تخریب قرار خواهد گرفت آن وقت است که دنیا در حالت خطر فروپاشی قرار خواهدگرفت (اگر سردمداران دنیا به دست هوش مصنوعی منفی پیش روی کنند و کلید معما دست آنها باشد و…) مطمئن باشید دنیا به آخر خط نزدیک شده است.
مگر اینکه جامعه جهانی برای فرار از این مسئله دستور العملی تجویز نمایدکه از هوش مصنوعی فقط در جهت تسهیل بخشی به آرامش جامعه بهره برداری شود.
چطور میشه در جهت صلح جهانی ازان استفاده کرد برام سوال شد
آماده باشید
همه اینها نشونهی رسیدن به آخرت
با سلام ،عالی بود ،حقیر در مطالعات مدلینگ ها و نظریات پیشرفته ی مدیریت در دوره ی دکترا با کلید واژه ی هوش مصنوعی آشنایی نسبی داشتم ،اول از نگارنده ی مقاله تشکر می کنم
دوم اینکه فرآیند علم بشری در ابتدای راه هست ،قطعا هوش مصنوعی جایگزین انسان نخواهد شد لیکن منشاء و منبع تحولات عظیمی در دانش بشری و رشد و توسعه خواهد شد
گفته شده که تا چند سال آینده یه چیز هایی رو در مغز ما قرار ميدند که تمام چیز های دنیا بلده مثل زبان های دنیا و….
یعنی دیگه نیاز کلاس رفتن نداریم و پولی هم تو دنیا وجود نداره با مغز همهی کارهامون رو انجام میدیم.
به نظر من هوش مصنوعی باعث ازبین بردن لذت زندگی میشه! حالا قضاوت با خودتون؟
حالا ما تو این دنیا داریم جون میکَنین و هیچ لذتی هم نمیبریم.. چه بهتر که یکی دیگه کارامون رو انجام بده.
خیلی عالی بود و استفاده کردیم ممنون از زحماتتون اطلاعاتمون زیاد شدو با زبان فصیح و آسان به مردم اطلاع رسانی ميكنيد
اميدوارم ادامه داشته باشه
متاسفانه الان که هنوز توسعه پیدا نکرده هوش مصنوعی در دست سیاستمداران و قدرت ها هستش و کارهای تخریبی خودشان را دارند انجام می دهند
خدا كنه قوانيني باشه تا مانع استفاده غلط از اين تكنولوژي باشه
باسلام
مطالب ارائه شده بسیار عالی و اموزنده بود
سوال ایا در علم پزشکی استارت خورد /؟
بابت درمان بیماری های خاص به کجا بایستی مراجعه کرد
سلام هوش مصنوعی در علم پزشکی کاربردهای متعددی دارد که در فصل جدید پادکست باهوش (فصل سوم قسمت اول) به اون پرداختهایم.
فصل سوم پادکست به زودی بر روی پلتفرومهای پخش پادکست قرار میگیرد.
به نظر من دوستان هوش مصنوعی خیلی خطرناکه ولی اگه را مقابله با اونو بدانند هوش مصنوعی میتواند در خیلی از کار ها به ما کمک کند ولی واقعا من از قسمت سوپر هوش مصنوعی ترسیدم چون میگه دارای هوش فرا بشر از و دارای درک بالاتر خوب اینه که انسان را از بین میبره و باعث از بین رفتم بشریت میشه ولی واقعا مطالب خوبی بود ممنون
ممنون از نظر شما
هنوز با سوپر هوش مصنوعی خیلی فاصله داریم و بعید هست بشر به این زودیها بتونه به این سطح از تکنولوژی برسه